Zgłoś uwagę

Społeczna Akademia Kultury: Miasto 60+

DEBATA_12.02.14_foto

12 lutego w jednej z kulturalnych i przyjaznych seniorom przestrzeni Wrocławia, w Kinie Nowe Horyzonty, odbyła się debata Miasto 60+. Spotkanie to, uzupełnione warsztatem następnego dnia, stanowiło  kolejne z comiesięcznych spotkań Społecznej Akademii Kultury Jacka Żakowskiego, która jest częścią programu Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. 

Centralnym punktem debaty jest zawsze dyskusja dotycząca szeroko rozumianej kultury, w jej wzajemnych powiązaniach z innymi sferami życia, głównie ekonomiczną i edukacyjną. Formuła Akademii stanowi nie tylko próbę krytycznej dyskusji podjętej wobec kondycji kulturalnej społeczeństw oraz miast, ale także punkt wyjścia dla wypracowania innowacyjnych rozwiązań, które mogłyby okazać się rozwiązaniem problemów poddanych diagnozie.

Trzygodzinne spotkanie dotyczące środowiska wrocławskich seniorów poprowadził Jacek Żakowski – dziennikarz i publicysta.  Wśród zaproszonych gości i panelistów byli: doktor Paweł Kubicki – adiunkt w Instytucie Gospodarstwa Społecznego SGH oraz badacz w Instytucie Badań Edukacyjnych; Dorota Whitten – jedna z inicjatorek nadodrzańskiej Rady Seniorów, z Infopunktu Łokietka 5; Irena Brojek – reprezentująca nadodrzańską Radę Seniorów i prowadząca blog „kot na gałęzi” oraz Robert Pawliszko – kierownik Wrocławskiego Centrum Seniora. Sala kinowa wypełniona była widzami w różnym wieku, jednak z przewagą tych w wieku senioralnym, którzy licznie przybyli na spotkanie, chętni na zgłębianie wiedzy na temat kondycji społeczno-kulturalnej ich samych oraz na własny udział i głos w debacie. Wieczór w kinowej przestrzeni obfitował w wiele interesujących informacji, konkluzji i przemyśleń, wypowiedzi panelistów przeplatanych głosami uczestników oraz prowadzącego debatę. Postawiono wiele pytań, z których niektóre pozostawiono bez odpowiedzi…

Gość specjalny, doktor Paweł Kubicki, przedstawił prognozę demograficzną starzenia się, z której wynikało, że seniorzy, ze względu na wydłużający się wiek i aktywność, stanowią temat modny, zyskowny, budzący zainteresowanie wielu firm i instytucji. Od 2011 roku zmieniło się także podejście Rządu RP oraz  zainteresowanie osobami niepełnosprawnymi i starszymi. Ekspert zaprezentował również wyniki badań dotyczące potrzeb seniorów, mówiące o tym, iż dopiero po zaspokojeniu aspektu bytowego, mieszkaniowego oraz finansowego, seniorzy są skłonni i otwarci na dalsze działanie oraz rozwój. W tym miejscu prowadzący debatę, redaktor Żakowski, przytoczył wyniki amerykańskich badań związanych z poczuciem szczęścia seniorów, warunkowanym „robieniem tego, co zawsze, ale w towarzystwie”. Doktor Kubicki zwrócił uwagę na osoby, które „nie mogą dogonić aktywnego starzenia się”, czyli samotnych, potrzebujących stałego wsparcia i pomocy „w wyjściu z domu”. Opierając się na własnych badaniach przedstawił podział współczesnych seniorów na pięć grup: prorodzinnych, poszukiwaczy wrażeń, wykluczonych, elitę i nieformalnych. Wymienił również elementy kapitału, którym dysponują seniorzy: czas, pieniądze, umiejętności, jednocześnie wywołując pytanie o sposoby efektywnego zagospodarowania tymi zasobami. Podjął także wątek stygmatyzowania starości oraz celowości powoływania i skuteczności funkcjonowania rad seniorów działających przy prezydentach miast, co wywołało żywą dyskusję wśród uczestników debaty.

Robert Pawliszko w swej wypowiedzi przedstawił fenomen Wrocławskiej Rady ds. Seniorów przy Prezydencie Miasta Wrocławia, której szeregi zasilają eksperci różnych środowisk i dyscyplin naukowych. Opisał dobre praktyki wobec osób starszych we Wrocławiu, które są realizowane między innymi przez działalność stowarzyszeń, klubów seniora oraz UTW, których inicjatorką była dr Walentyna Wnuk. Połączenie ich i powstawanie przy uczelniach wyższych podnosi ich rangę i nadaje edukacyjnego charakteru. Kierownik przedstawił wielowymiarową działalność Wrocławskiego Centrum Seniora, podkreślając ideę związaną z „dawaniem dobrej informacji” seniorom, dzięki której mogą dążyć ku aktywności. Wspomniał o Wrocławskiej Karcie Seniora oraz różnorodnych usługach dedykowanych dla seniorów, które to dają im możliwość i prawo wyboru, tym samym niwelując zjawisko stygmatyzacji. Nawiązał także do międzypokoleniowych projektów wrocławskich, podejmowanych przez różne instytucje i zmierzających do zmiany podejścia wobec starości, łamania stereotypów, integracji społecznej oraz substytutu dziadka, babci i wnuka. Doprowadziło to do żywej dyskusji dotyczącej problemu migracji i zanikania więzi rodzinnych. W temacie osób niesamodzielnych Robert Pawliszko zwrócił uwagę na konieczność opieki jednych seniorów przez  drugich, na co wpływa wydłużający się czas starości, nie tylko średnia wieku. Taki system opieki jest już realizowany, a jego przykłady były przytaczane przez obecne na debacie seniorki, realizujące tego rodzaju działania. Doktor Kubicki dodał, że problem ten dotyczy generacji 80+, i to jej należy głównie pomagać, przeznaczając na ten cel nakłady finansowe. Problem jednak tkwi, zdaniem doktora, w dostępności projektów i środków, które głównie lokowane są w aktywizację seniorów, a nie w opiekę i zdrowie.

Tym bardziej cenne wydają się być inicjatywy oddolne seniorów, które podczas debaty ujawniły się, zarówno wśród uczestników jak  i zaproszonych gości. Wypowiadali się członkowie klubów seniora i UTW oraz działacze organizacji pozarządowych, między innymi Marek Ferenc – prezes Fundacji Aktywny Senior, który przybliżył kategorie co-housingu i wspólnot domowych, realizowanych przez niego programów przeciwdziałających wykluczeniu i samotności osób starszych oraz problemów mieszkaniowych, związanych z aktywizacją i integracją społeczną. Przykładem dobrej praktyki jest także działalność seniorów z Nadodrza, którą podczas debaty przedstawiły reprezentantki tego środowiska: Dorota Whitten oraz Irena Brojek. Okoliczności zawiązania się grupy aktywnych seniorów oraz nadodrzańskiej rady opowiedziała pani Whitten, podkreślając, że seniorzy mają niskie poczucie sprawstwa, co utrudniało zgromadzenie seniorów i pobudzenie ich do działania. Wiązało się to z pracą nad ich motywacją, a „wabikiem” do tego okazały się być kursy komputerowe, cieszące się dużym powodzeniem. Inicjatywy seniorów z Nadodrza przybliżyła pani Brojek wymieniając wśród nich między innymi kawiarenkę społeczną, specjały Nadodrza czy bibliotekę sąsiedzką. Dorota Whitten podkreśliła międzypokoleniowy charakter ich działalności oraz fenomen w aktywizacji seniorów działający na zasadzie kuli śniegowej, co wpływa na to, że  średnio piętnastu seniorów aktywizuje kolejnych dwóch.

W atmosferze zasłuchania i skupieniu na podjętej tego wieczoru  problematyce  oraz wzajemnej wymianie poglądów, przyszedł czas na podsumowanie spotkania, którego dokonali  Paweł Kubicki i Jacek Żakowski. Pierwszy z nich podkreślił wagę i udział inicjatyw oddolnych w systemie aktywizacji seniorów.  Postawił również pytania o wybór priorytetów i obszarów czy działań horyzontalnych oraz o sposoby na efektywne gospodarowanie kapitałem osób starszych, czyli czasem, pieniędzmi i umiejętnościami. Żakowski dodał, że kluczowe wydają się być zadania samorządów lokalnych, głównie w finansowaniu i partycypowaniu inicjatyw oddolnych, co wpisywałoby się w zmianę świadomości  i systemowego  podejścia do seniorów oraz otwartość wobec nich i ich różnorodność, dedykowanie projektów dla nich, nie tylko ze względu na aspekt metrykalny. Cenne jest bowiem, co podkreślił prowadzący debatę, myślenie o seniorach jako o części społeczeństwa, a nie jak „o kosmitach”. Podsumowanie to zawierało w sobie opinie uczestników debaty, wygłoszone w trakcie jej trwania. 

Debata, rozpoczęta wieczorową porą w kinowej sali, dobiegła końca, ale nie zakończyła się problematyka, pełna pytań bez odpowiedzi, które pozostały do wypracowania na warsztacie Miasto 60+, realizowanym następnego dnia, na który redaktor Żakowski serdecznie zapraszał uczestników debaty.

Joanna Ryłko, Wrocławskie Centrum Seniora

WARSZTATY

WARSZTAT_13.02.14_foto13 lutego w siedzibie Wrocławskiego Centrum Seniora miała miejsce kontynuacja  debaty Miasto 60+, realizowanej w ramach Społecznej Akademii Kultury Jacka Żakowskiego, która jest częścią programu Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Warsztat prowadzony był przez Jacka Żakowskiego i Pawła Kubickiego. W gronie zaproszonych gości była doktor Walentyna Wnuk – doradca UM Wrocławia ds. Seniorów oraz Robert Pawliszko – kierownik Wrocławskiego Centrum Seniora.

Uczestników warsztatu stanowiły głównie osoby starsze, ale także przedstawiciele młodszych generacji, którzy pracują z seniorami i dla seniorów. Podczas spotkania wszyscy zgromadzeni mieli możliwość wypowiedzi i zgłoszenia problemów dotyczących seniorów, które w ich odczuciu i doświadczeniu stanowią najważniejsze trudności, wymagające interwencji, zmiany i zaradzenia. W drugiej części warsztatu poszukiwano rozwiązań wobec zasygnalizowanych kwestii oraz tworzono katalog postulatów, za którego opracowanie i zgłoszenie do Prezydenta Wrocławia odpowiedzialny jest doktor Paweł Kubicki.    

Wśród zgłaszanych postulatów znalazły się przede wszystkim: pomoc w rozwijaniu inicjatyw lokalnych; sposoby na włączenie się do organizacji wydarzeń w ramach ESK 2016; umożliwienie sprzedaży przez organizacje senioralne wyrobów własnych, wpływające na pomnożenie budżetu; polepszenie standardu lokali na kluby seniora i obniżenie czynszów za nie; umożliwienie wykorzystania przestrzeni miejskich na lokale do użytku dla grup seniorów; darmowe bilety komunikacji miejskiej; ulgowe bilety do kina – w ramach ESK 2016; zmiana godzin spektakli; likwidacja barier architektonicznych i komunikacyjnych w przestrzeni publicznej; dostępność opieki medycznej i specjalistów oraz ubezpieczeń społecznych; specjalne fundusze na rzecz osób wykluczonych i starszych oraz na rozbudowę ośrodków medycznych; subtelność w definiowaniu komunikatów w reklamach usług ubezpieczeniowych dla seniorów; zwiększenie świadomości osób starszych wobec czyhających na nich niebezpieczeństw i oszustw; ułatwiony dostęp do oferowanych dotacji czy zajęć, bez różnicowania według kryterium wieku i wykształcenia; dostępność i obecność podręczników dla seniorów z różnych dziedzin; doradztwo i wsparcie dla opiekunów osób starszych; zmiana w podejściu, mentalności i wzrost wiedzy o osobach starszych i procesie starzenia się – naturalizowanie starości; przeciwdziałanie ubezwłasnowolnieniu osób starszych oraz stosowaniu przemocy psychicznej, fizycznej i finansowej; problemy z nadmiarem, selekcją oraz dotarciem z właściwą informacją; trudności z aktywizacją seniorów.

W komentarzu do zakomunikowanych pomysłów, Robert Pawliszko przedstawił te obszary, w których na terenie Wrocławia są realizowane postulaty, między innymi obniżone czynsze lokali KS, opieka nad osobami niesamodzielnymi opuszczającymi szpital, działanie programu prewencyjnego, zainicjowanego i realizowanego przez Komendę Miejską Policji we Wrocławiu, we współpracy z najważniejszymi instytucjami miejskimi. Mowa tu o Akademii Bezpieczny Senior, która pomogła już kilkuset seniorom w podniesieniu świadomości i nabyciu umiejętności radzenia sobie z manipulacją. Pozytywną opinię na temat ABS, a także Akademii Rozwoju Seniora, programu edukacji liderów i potencjalnych liderów środowisk senioralnych, realizowanego przez Wrocławskie Centrum Seniora, wyraziła również doktor Wnuk. Robert Pawliszko zwrócił uwagę na, prowadzoną w strukturach Akademii Szkołę Liderów, która ma dwustopniowy charakter i edukuje liderów w obszarze szeroko pojętej problematyki starości, dzięki czemu przeciwdziała ich wypaleniu. Prowadzone w ramach tejże szkoły działania edukacyjne są sposobem na niwelowanie problemu szybkiego zniechęcania się liderów. Walentyna Wnuk zaznaczyła z kolei jak ważne jest dla każdego człowieka poczucie kontroli nad własnym życiem, w związku  z czym problemy seniorów rodzą się wówczas, gdy ten aspekt jest zaburzony albo całkowicie utracony. Taki stan rzeczy wymaga wprowadzenia dwóch rodzajów kanałów opieki i wsparcia, wobec seniorów poszukujących aktywności grupowej lub samotniczej oraz dla osób, które straciły kontrolę nad własnym życiem. Dotarcie do tej drugiej części społeczeństwa, jak akcentuje doktor Wnuk, „jest nie lada wyzwaniem”.

Redaktor Żakowski, na podstawie trwającej wymiany zdań sklasyfikował seniorów według ich potrzeb i problemów. Wyróżnił zatem grupę wymagającą opieki, sugerując rozwiązanie za pomocą systemu wzajemności pomocy, zasygnalizowanej już podczas debaty; grupę osób do „wyciągnięcia z domu”, z sugestią bazowania na skutecznych zachętach; grupę zainteresowanych, chcących działać i aktywizować się, ale nie posiadających właściwej informacji. Zdaniem prowadzącego problem z dotarciem z informacją stanowi jeden z najważniejszych, którym należy się zająć.  Większość uczestników, pomimo rozwoju edukacji internetowej seniorów, jako jedyny pewny sposób wskazało zorganizowany kontakt bezpośredni. Podsumowując kilkugodzinne spotkanie warsztatowe, redaktor Żakowski, przy współudziale panelistów, zwrócił uwagę na: instytucjonalizację celową; potrzebę weryfikacji dotarcia do seniorów i zrozumienia przez nich wysłanej informacji; rozwój wolontariatu senioralnego – dzięki edukacji do niego we właściwym momencie, którym jest przejście na emeryturę oraz dbałości o wolontariuszy i stały kontakt  z nimi. W końcowej  części warsztatu, prowadzący podziękował wszystkim uczestnikom za aktywną obecność na warsztacie życząc jednocześnie Pawłowi Kubickiemu powodzenia w opracowaniu i uporządkowaniu, nakreślonych wspólnie postulatów. 

Joanna Ryłko, Wrocławskie Centrum Seniora 

REKOMENDACJE

rekomendkiluty

Tagi

Podziel się

Wróć do spisu aktualności
<< Poprzednia Następna >>

Nagłówek


Email marketing software powered by FreshMail